Genel bakış
3. taraf İSG denetimi, işyerinizin iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının işletmenizden bağımsız denetçilerce değerlendirilmesidir. Denetim yalnızca mevzuata uyumu değil, kâğıt üzerindeki prosedürlerin sahada gerçekten uygulanıp uygulanmadığını da ortaya koyar.
İç denetimler işletmeyi en iyi tanıyan ekiplerce yapılır, ancak alışkanlık hâline gelen eksikler içeriden kolayca gözden kaçabilir. Müşteri denetimleri ise çoğunlukla o müşterinin kendi şartlarıyla sınırlı kalır. Bağımsız bir denetim işyerinizin durumunu tarafsız bir gözle ortaya koyar; uyumunuzu müşterilerinize, iş ortaklarınıza ve yönetiminize kanıtlayabilmenizi sağlar.
Çalışanlarınızın güvenliği, müşterilerinizin güveni ve işletmenizin itibarı iyi işleyen bir İSG sistemine bağlıdır. 6331 sayılı Kanun da işverene, alınan tedbirlere uyulup uyulmadığını izleme, denetleme ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlama yükümlülüğü verir.
Hangi durumlarda tercih edilir?
Bağımsız denetim özellikle şu durumlarda değer katar:
- Müşteri veya ana yüklenici denetimine hazırlanırken
- Birden fazla tesis, şube veya şantiyede uygulama birliğini görmek istediğinizde
- Sahanızda çalışan alt işverenlerin İSG performansını ölçmek istediğinizde
- Ciddi bir iş kazası veya ramak kala olayın ardından sistemi gözden geçirirken
- ISO 45001 belgelendirme denetimi öncesinde eksikleri görmek istediğinizde
- Resmî teftiş öncesinde uygunsuzlukları tespit edip gidermek istediğinizde
Aynı çalışma alanını birden fazla işverenin paylaştığı durumlarda Kanun, işverenlerin İSG önlemlerinde iş birliği yapmasını ve koordinasyon içinde çalışmasını ister. Alt işveren denetimleri, bu koordinasyonun sahaya nasıl yansıdığını görünür kılar.
Denetimde neler incelenir?
Denetim iki ayağa dayanır: belge ve kayıtların incelenmesi ile çalışma alanlarında yerinde gözlem. Kapsam, işyerinizin faaliyetine ve denetimin amacına göre belirlenir. Başlıca inceleme alanları şunlardır:
- Risk değerlendirmesinin güncelliği ve sahayla uyumu
- Acil durum planı, ekipler ve tatbikat kayıtları
- Çalışan eğitimleri ve mesleki eğitim belgeleri
- Sağlık gözetimi ve muayene kayıtları
- İş ekipmanlarının periyodik kontrolleri
- Kişisel koruyucu donanım seçimi ve kullanımı
- İş kazası ve ramak kala olaylarının kayıt ve analizi
- Makine güvenliği, elektrik, yangın önlemleri ve istifleme
Denetim türleri
Denetim, ihtiyacınıza göre farklı kapsamlarda planlanabilir:
| Denetim türü | Ne sağlar? |
|---|---|
| Mevzuat uyum denetimi | 6331 sayılı Kanun ve bağlı yönetmeliklere göre belge ve uygulama eksiklerini ortaya koyar |
| Saha uygulama denetimi | Planlanan tedbirlerin çalışma alanında gerçekten uygulanıp uygulanmadığını ölçer |
| Alt işveren ve tedarikçi denetimi | Sahanızda çalışan veya size hizmet veren firmaları ortak kriterlerle değerlendirir |
| ISO 45001 ön denetimi | Belgelendirme denetimi öncesinde yönetim sistemindeki eksikleri belirler |
Denetim raporunda neler yer alır?
Denetim sonunda hazırlanan rapor, yönetimin öncelikleri net görebileceği şekilde düzenlenir ve şu bölümleri içerir:
- Denetimin kapsamı, kriterleri ve incelenen alanlar
- Gözleme ve kayda dayalı bulgular ile ilgili mevzuat dayanakları
- Her bulgu için risk önceliği
- Önerilen düzeltici ve önleyici faaliyetler
- İyi uygulamalar ve iyileştirme fırsatları
Düzeltici faaliyetler tamamlandıktan sonra yapılacak takip denetimi, kapatılan bulguların sahada kalıcı hâle geldiğini doğrular.
Mevzuat dayanağı: 3. taraf İSG denetimi kanunda ayrıca düzenlenmiş bir zorunluluk değil, işverenin denetim yükümlülüğünü destekleyen bir araçtır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesi, alınan tedbirlere uyulup uyulmadığını izleme ve denetleme yükümlülüğünü işverene verir; işyeri dışından hizmet alınması bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Denetimlerde Kanun’a bağlı yönetmelikler ve talep hâlinde ISO 45001 şartları esas alınır.