İşyeri Hekimi

Genel bakış

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, çalışanların işle ilgili sağlığını koruma yükümlülüğünü işverene verir ve bu kapsamda işyeri hekimi görevlendirilmesini öngörür. İşyeri hekimi; çalışanların sağlık gözetimi, çalışma ortamının sağlık yönünden gözetimi ve sağlığın geliştirilmesi konularında işverene rehberlik eden, Bakanlıkça verilmiş geçerli işyeri hekimliği belgesine sahip hekimdir.

İşyeri hekimi iş güvenliği uzmanıyla koordineli çalışır; işyerinde diğer sağlık personeli bulunuyorsa onunla birlikte görev yapar. Bünyesinde bu niteliklere sahip hekim bulunmayan işverenler hizmeti yetkilendirilmiş ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden alabilir.

İşyeri hekiminin görevleri

Yönetmelik görevleri beş başlıkta toplar: rehberlik; risk değerlendirmesi; sağlık gözetimi; eğitim, bilgilendirme ve kayıt; ilgili birimlerle işbirliği. Başlıcaları şunlardır:

• İşe giriş ve periyodik muayeneleri yapmak, sonuçlarını kayıt altına almak
• Risk değerlendirmesine katılmak, sağlık önlemlerini önermek ve takip etmek
• Kantin, yemekhane, soyunma odası ve tuvaletlerin hijyenini izlemek
• Özel politika gerektiren çalışanları yakın takibe almak
• İş kazası ve meslek hastalıklarının nedenlerini araştırmak
• İlk yardım ve acil müdahale organizasyonunu yürütmek
• Genel sağlık, hijyen ve kişisel koruyucu donanım eğitimleri vermek
• Yıllık çalışma planını ve değerlendirme raporunu uzmanla hazırlamak

İşyeri hekimi tespit ve tavsiyelerini onaylı deftere yazar. Acil durdurmayı gerektiren ya da yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı gibi hayati tehlike arz eden eksiklikler için yazılı olarak bildirilen tedbirler işverence alınmazsa durum Bakanlığın yetkili birimine bildirilir.

Sağlık gözetimi ve periyodik muayeneler

Kanun’a göre çalışanların sağlık muayeneleri işe girişte, iş değişikliğinde, iş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalardan sonra talep edilmesi halinde işe dönüşte ve işin devamı süresince düzenli aralıklarla yapılır. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işlerde çalışacaklar, işe uygun olduklarını gösteren sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz.

Tehlike sınıfı	Periyodik muayene aralığı
Az tehlikeli	En geç 5 yılda bir
Tehlikeli	En geç 3 yılda bir
Çok tehlikeli	En geç yılda bir
Çocuk, genç ve gebe çalışanlar	En geç 6 ayda bir

İşyeri hekimi gerek gördüğünde bu süreleri kısaltabilir. Sağlık gözetiminden doğan bütün maliyetler işverence karşılanır ve çalışana yansıtılamaz; sağlık bilgileri gizli tutulur. Aşağıdaki gruplar özel politika gerektirir ve risk değerlendirmesinde ayrıca dikkate alınır:

• Gebe veya emziren kadınlar
• 18 yaşından küçükler
• Yaşlılar
• Malul ve engelliler
• Kronik hastalığı olanlar
• Meslek hastalığı tanısı olanlar

Aylık çalışma süreleri

İşyeri hekiminin işyerinizde geçireceği asgari süre, tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre yönetmelikle belirlenir. Belirli bir çalışan sayısından itibaren tam gün çalışacak hekim görevlendirilmesi gerekir:

Tehlike sınıfı	Çalışan başına aylık süre	Tam gün hekim
Az tehlikeli	5 dakika	Her 2.000 çalışan için
Tehlikeli	10 dakika	Her 1.000 çalışan için
Çok tehlikeli	15 dakika	Her 750 çalışan için

Hesaplanan süre bölünerek birden fazla hekime verilemez; vardiyalı çalışılan işyerlerinde görevlendirme vardiyalara uygun yapılır. Öğrenci statüsündeki çırak ve stajyerler süre hesabında çalışan sayısına dahil edilmez.

Kimler işyeri hekimi olabilir?

İşyeri hekimi olarak yalnızca geçerli işyeri hekimliği belgesine sahip hekimler görevlendirilebilir. Belge, Bakanlıkça yetkilendirilmiş eğitim kurumlarında işyeri hekimliği eğitim programını tamamlayıp Bakanlıkça yapılan veya yaptırılan sınavda başarılı olan hekimlere verilir.

İş sağlığı veya iş sağlığı ve güvenliği bilim uzmanı olup sınavı geçen hekimler ile iş ve meslek hastalıkları yan dal uzmanları gibi yönetmelikte sayılan hekimler de belge alabilir. Belgelerin beş yılda bir vize ettirilmesi zorunludur.